Στην έγκριση του φακέλου για «Αναβάθμιση χώρου αστικού πρασίνου και αναψυχής δημοτικής έκτασης 17 στρεμμάτων στην περιοχή Κορδία» και υποβολής πρότασης του Δήμου Καλαμάτας στο Πρόγραμμα «Πελοπόννησος 2021- 2027» στο πλαίσιο της πρόσκλησης ΠΕΛ 110 «Βιοκλιματικές αναπλάσεις στην περιοχή ΒΑΑ Καλαμάτας» προχώρησε σήμερα η Δημοτική Επιτροπή Καλαμάτας.
Λευκό ψήφισε η δημοτική σύμβουλος της παράταξης Τζαμουράνη, Ευγενία Κούβελα, καθώς όπως είπε το ψηφιακό αρχείο που εστάλη για ενημέρωση ήταν "βαρύ" και δεν μπόρεσαν να το ανοίξουν, ζητώντας την αναβολή του θέματος ώστε να μπορέσει να έχει πλήρη ενημέρωση, εκφράζοντας παράλληλα τη θετική της γνώμη για την ανάπλαση και την αναγκαία αναβάθμιση του χώρου του Κορδία. Ωστόσο, από τη δημοτική αρχή ξεκαθάρισαν ότι δεν υπάρχει περιθώριο αναβολής, αφού το έργο πρέπει να υποβληθεί έως τις 27 Φεβρουαρίου. Επίσης διαχωρίστηκε από το άλλο έργο που αφορά το παραλιακό μέτωπο του Κορδία, καθώς πρόκειται για δύο διαφορετικά έργα. Όπως επισημάνθηκε από τον Αντιδήμαρχο Βασίλη Παπαευσταθίου, το έργο ξεκίνησε με προϋπολογισμό 400.000 ευρώ, ωστόσο στην πορεία, αφού η Περιφέρεια ανέλαβε το έργο για το Παρατηρητήριο Κλιματικής Αλλαγής, τα χρήματα που θα διέθετε ο Δήμος για τον σκοπό αυτόν μεταφέρθηκαν και ενίσχυσαν το έργο του Πάρκου στον Κορδία, φτάνοντας τις 935.000 ώστε να γίνει μια καλύτερη ανάπλαση. Όπως εξήγησε ο Αντιδήμαρχος Βασίλης Κουτραφούρης, ο χώρος θα διαμορφωθεί ως αστικό πάρκο, θα έχει παιδική χαρά και ποδηλατόδρομους. Να σημειωθεί ότι ο χώρος των 17 στρεμμάτων βρίσκεται μεταξύ του Πάρκου Κυκλοφοριακής Αγωγής και του Γηπέδου που έχει παραχωρηθεί από τη Γ.Γ.Α. στην ΕΠΣ Μεσσηνίας για γήπεδο. Εκεί είχαν μεταφερθεί και τα μπάζα από τον σεισμό του 1986, από κτήρια που κατέρρευσαν- και ουσιαστικά είναι το μοναδικό τεκμήριο μαρτυρίας, από τη ζημιά που προκάλεσε ο σεισμός στην πόλη- ενώ μέχρι σήμερα ο χώρος παραμένει αναξιοποίητος.
Ήπια παρέμβαση αστικού πρασίνου με ποδηλατόδρομους και παιδική χαρά
Σύμφωνα με την εισήγηση της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών και των Αντιδημάρχων Βασίλη Κουτραφούρη και Βασίλη Παπαευσταθίου, "η πράξη αυτή αφορά στην μετατροπή της έκτασης των 17 στρέμματα περίπου, που αποτελεί τμήμα της παραχωρηθείσας στο Δήμο έκτασης και σήμερα αποτελεί πλήρως αδιαμόρφωτο χώρο, σε χώρο αστικού πρασίνου και αναψυχής μέσα από παρεμβάσεις με ήπια έργα διαμορφώσεων εδάφους, σημαντικές φυτεύσεις και δημιουργία ζωνών πρασίνου, δίκτυα ύδρευσης – άρδευσης, αστικό εξοπλισμό, φωτισμό και λοιπές υποδομές αναψυχής. Οι διαμορφώσεις θα επιτρέπουν την εύκολη πρόσβαση σε ΑΜΕΑ, σε εμποδιζόμενα ή ηλικιωμένα άτομα, επιτρέποντάς τους την φιλική περιήγηση στο χώρο. Με τις παρεμβάσεις δημιουργείται ένα ευνοϊκό μικροκλίμα, το οποίο δημιουργεί τις κατάλληλες περιβαλλοντικές συνθήκες για την βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Τα υλικά που θα επιλεγούν θα είναι οικολογικά, εύκολα στη συντήρηση, ασφαλή στη χρήση, με υψηλές τιμές ανακλαστικότητας της ηλιακής ακτινοβολίας και μεγάλη ικανότητα εκπομπής υπέρυθρης ακτινοβολίας.
Ο Δήμος Καλαμάτας προτίθεται να υποβάλει πρόταση χρηματοδότησης για την πράξη με τίτλο «Αναβάθμιση χώρου αστικού πρασίνου και αναψυχής δημοτικής έκτασης 17 στρ. στην περιοχή Κορδία». Για την ανάθεση του έργου επιλέγεται η διαδικασία του άρθρου 50 «Δημόσιες συμβάσεις έργων με αξιολόγηση μελέτης» του ν. 4412/2016, προϋπολογισμού 935.295,35 € με Φ.Π.Α.".
Μάλιστα, όπως επισημαίνεται στη σχετική πρόσκληση της Περιφέρειας, "Ως ημερομηνία λήξης της προθεσμίας επιλεξιμότητας των δαπανών των προτεινόμενων πράξεων ορίζεται η 31/12/2029. Η λήξη των προτεινόμενων πράξεων (ολοκλήρωση φυσικού και οικονομικού αντικειμένου) θα πρέπει να συντελεστεί έως την ως άνω ημερομηνία".
Το αντικείμενο της εργολαβίας-Πώς θα διαμορφωθεί ο χώρος
Σύμφωνα με τη μελέτη, "το έργο «Αναβάθμιση Χώρου Αστικού Πρασίνου και Αναψυχής στην περιοχή Κορδία του Δήμου Καλαμάτας» αφορά στη συνολική διαμόρφωση και περιβαλλοντική, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση υφιστάμενου αδιαμόρφωτου υπαίθριου χώρου συνολικής έκτασης 17.078,06τ.μ., ο οποίος χωροθετείται στη Δυτική Παραλία Καλαμάτας. Η παρέμβαση αποσκοπεί στη δημιουργία ενός σύγχρονου, οργανωμένου και πλήρως προσβάσιμου δημόσιου χώρου αστικού πρασίνου και αναψυχής.
Το φυσικό αντικείμενο συνοπτικά του έργου είναι:
Το έργο περιλαμβάνει χωματουργικές εργασίες διαμόρφωσης και εξυγίανσης του εδάφους, κατασκευή δικτύου πεζοδρόμων και ποδηλατόδρομων με χρήση φυσικών και φιλικών προς το περιβάλλον υλικών, καθώς και οριοθετήσεις με κρασπεδόρειθρα. Παράλληλα, κατασκευάζονται πλήρη δίκτυα ηλεκτροφωτισμού, ύδρευσης και υπόγειου αυτοματοποιημένου αρδευτικού
συστήματος, με σύγχρονο εξοπλισμό, ενεργειακά αποδοτικά φωτιστικά LED και υποδομές ελέγχου και ασφάλειας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαμόρφωση εκτεταμένων χώρων πρασίνου, με φύτευση δέντρων,
θάμνων και ποωδών φυτών ανθεκτικών στις τοπικές κλιματικές συνθήκες και στη γειτνίαση με τη θάλασσα, καθώς και στη δημιουργία φυσικού χλοοτάπητα.
Ο χώρος εξοπλίζεται με αστικό εξοπλισμό, όπως καθιστικά, τραπεζόπαγκους, πέργκολες, κάδους απορριμμάτων και ανακύκλωσης, ποδηλατοστάτες και ενημερωτικές πινακίδες, ενώ η μελέτη προβλέπει καθολική προσβασιμότητα για άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα. Συνολικά, το έργο συνδυάζει αρχές βιώσιμης ανάπτυξης, βιοκλιματικού σχεδιασμού και περιβαλλοντικής προστασίας, δημιουργώντας έναν λειτουργικό, ασφαλή και υψηλής ποιότητας δημόσιο χώρο, που
αναβαθμίζει ουσιαστικά την εικόνα και την ποιότητα ζωής στη Δυτική Παραλία και στον Δήμο Καλαμάτας...Ο χώρος αστικού πρασίνου διαμορφώνεται με εκτεταμένη διάστρωση φυσικού χλοοτάπητα συνολικής επιφάνειας 4.616 τ.μ., καθώς και με τη δημιουργία φυτεμένων κήπων και παρτεριών.
Προβλέπεται η φύτευση δέντρων υψηλής και χαμηλής βλάστησης, θάμνων και ποωδών φυτών... Στο νότιο τμήμα του οικοπέδου, πλησίον του αιγιαλού, προβλέπεται χαμηλή βλάστηση, ώστε να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη θέα προς τη θάλασσα.
Διαμορφώσεις κυκλοφορίας – πεζόδρομοι και ποδηλατόδρομοι
Εντός του χώρου προβλέπεται η κατασκευή δικτύου πεζοδρόμων συνολικού μήκους περίπου 1.445 μ. και καθαρού πλάτους 2,00 μ., το οποίο εξασφαλίζει τη σύνδεση όλων των επιμέρους λειτουργικών ενοτήτων. Οι πεζόδρομοι κατασκευάζονται από φυσικό εδαφικό υλικό
(στουρναρόχωμα), κατάλληλα επεξεργασμένο και σταθεροποιημένο, ώστε να πληροί τις απαιτήσεις αντοχής, αντιολισθηρότητας και καθολικής προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία, παιδικά καροτσάκια και ηλικιωμένους.
Παράλληλα, προβλέπεται η κατασκευή ποδηλατόδρομου διπλής κατεύθυνσης, συνολικού μήκους περίπου 740 μ., ο οποίος αναπτύσσεται περιμετρικά και διαγώνια του οικοπέδου. Ο ποδηλατόδρομος κατασκευάζεται από πατημένο σταθεροποιημένο χώμα τύπου κουρασανιού και πληροί τις προδιαγραφές του ΦΕΚ 1053/2016 για τους ποδηλατόδρομους. Σε επιλεγμένα σημεία
προβλέπεται η εγκατάσταση ποδηλατοστατών.
Όπως επισημαίνεται στη μελέτη, το έργο συνιστά μια σημαντική περιβαλλοντική παρέμβαση σε υπαίθριο κοινόχρηστο χώρο με οργάνωση των εισόδων πρόσβασης και παραμονής πεζών, αναβάθμιση του αστικού εξοπλισμού, βελτίωση – εκσυγχρονισμό του φωτισμού, κ.λ.π. και αναλύεται ως κάτωθι:
Γενικές χωματουργικές και διαμορφωτικές εργασίες: Το έργο περιλαμβάνει εργασίες διαμόρφωσης και εξομάλυνσης του εδάφους, με στόχο τη δημιουργία των απαιτούμενων κλίσεων για την ορθή απορροή των ομβρίων υδάτων και τη λειτουργική οργάνωση του χώρου. Οι τελικές επιφάνειες διαμορφώνονται με συνδυασμό φυσικού χλοοτάπητα, φυτεμένων επιφανειών και εμφανών εδαφικών υλικών.
Παράλληλα, προβλέπεται η κατασκευή υπόγειου, αυτοματοποιημένου συστήματος άρδευσης για την εξυπηρέτηση των φυτεύσεων και του χλοοτάπητα.
Η αρχιτεκτονική μελέτη του έργου θα ελεγχθεί και θα εγκριθεί από την Επιτροπή Αρχιτεκτονικού Ελέγχου. Η Επιτροπή εξετάζει μεταξύ άλλων και τις μετρήσιμες ιδιότητες του έργου αναφορικά με την αισθητική του εμφάνιση και την τελική διαμόρφωση σε σχέση με τις υπάρχουσες κλίσεις του εδάφους, την επιλογή των υλικών και της ενσωμάτωσής τους στο έργο, κ.λ.π. Από τα παραπάνω στοιχεία προκύπτει ότι καλύπτονται οι απαιτήσεις αισθητικής εμφάνισης.
Διαμόρφωση περιβάλλοντα χώρου-Δημιουργία εισόδου-εξόδου
Ο χώρος παρέμβασης, στην υφιστάμενη κατάστασή του, δεν είναι λειτουργικά αξιοποιήσιμος ως χώρος αστικού πρασίνου και αναψυχής. Προβλέπεται να εκτελεστούν εργασίες εκσκαφών και μερικής απομάκρυνσης προϊόντων εκσκαφής και μπαζών, εργασίες εκρίζωσης, κοπής και απομάκρυνσης θάμνων και δέντρων οποιασδήποτε διαμέτρου, πλην εκείνων που προβλέπεται να
διατηρηθούν. Οι παραπάνω εργασίες δεν αποτελούν μέρος του παρόντος έργου και θα πραγματοποιηθούν με μέριμνα του δήμου Καλαμάτας προ της έναρξης υλοποίησης του έργου.
Στην παρούσα μελέτη προβλέπεται η διαμόρφωση και εξομάλυνση του εδάφους με τη χρήση κατάλληλων μηχανημάτων, ώστε να δημιουργηθούν οι απαιτούμενες κλίσεις για την ορθή απορροή των ομβρίων υδάτων. Με την ολοκλήρωση το έργου ο διαμορφωμένος χώρος θα περιλαμβάνει περιοχές με εμφανές εδαφικό υλικό, κατάλληλα οριοθετημένες στα σημεία που προβλέπονται από τη μελέτη, ενώ στο υπόλοιπο τμήμα θα υπάρχει φυσικός χλοοτάπητας.
Παράλληλα με τη φύτευση του χλοοτάπητα, προβλέπεται η κατασκευή νέου αυτοματοποιημένου και υπογειοποιημένου δικτύου άρδευσης, πλήρως λειτουργικού. Το γεωτεμάχιο γειτνιάζει ανατολικά με το Πάρκο Κυκλοφοριακής Αγωγής και δυτικά με το γήπεδο της Ε.Π.Σ. Μεσσηνίας. Προβλέπεται η αξιοποίηση του υφιστάμενου δρόμου από την πλευρά του γηπέδου της Ε.Π.Σ. Μεσσηνίας για τη διαμόρφωση των κύριων εισόδων και εξόδων των πεζών, ο οποίος απαιτεί περιορισμένες παρεμβάσεις ως προς τη διαμόρφωσή του, σύμφωνα με τη μελέτη. Η είσοδος και έξοδος των πεζών θα πραγματοποιείται μέσω δύο προσβάσεων, ένα στο βόρειο και ένα στο νότιο τμήμα του χώρου.
Γιατί ανάθεση με "μελέτη-κατασκευή" του έργου
Η ανάθεση του έργου επελέγη να έχει ως αντικείμενο συγχρόνως τη μελέτη και την εκτέλεση του έργου, καθώς συντρέχουν σωρευτικά οι προϋποθέσεις που θέτει το άρθρο 81 του Ν.4635/2019.
Ο βασικός λόγος που επελέγη η ανάθεση του έργου να γίνει με αυτόν τον τρόπο και όχι με τον συνήθη τρόπο ανοιχτού δημόσιου διαγωνισμού για την εκπόνηση μελέτης και στη συνέχεια ανοιχτού δημόσιου διαγωνισμού για την ανάδειξη αναδόχου για την κατασκευή, είναι τα πολύ μεγάλα οφέλη της άμεσης απορρόφησης των διαθέσιμων κονδυλίων, που προσφέρει η συγκεκριμένη μέθοδος. Στην περίπτωση τής συνήθους μεθόδου, εκτιμάται ότι απαιτείται τουλάχιστον ένα διάστημα οκτώ μηνών για να ολοκληρωθεί η διαδικασία ανάθεσης της μελέτης, στη συνέχεια για την εκπόνηση και την παραλαβή των μελετών θα απαιτηθούν επιπλέον δεκαοκτώ μήνες, γεγονός που σημαίνει ότι η διαδικασία για την ανάθεση της κατασκευής του έργου, θα μπορεί να ξεκινήσει έπειτα από κατ’ ελάχιστον δυο χρόνια και η κατασκευή του, έπειτα από τουλάχιστον τρία χρόνια. Αντίθετα με τη διαδικασία της «μελέτης-κατασκευής», γίνεται ταυτόχρονα η ανάθεση της μελέτης και της κατασκευής, γεγονός που σημαίνει ότι είναι δυνατόν ακόμη και σε έξι μήνες να ξεκινήσει η εκτέλεση του έργου.
Επιπλέον πλεονέκτημα της επιλεγείσας μεθόδου ανάθεσης, είναι ότι ο ανάδοχος που επιλέγεται, είναι απολύτως υπεύθυνος για τη μελέτη την οποία υποβάλλει στη φάση του διαγωνισμού. Έτσι είναι αδύνατο να προκύψουν επιπλέον κόστη με επίκληση αστοχιών της μελέτης, κάτι που συμβαίνει συχνά όταν ακολουθείται ο συνηθισμένος τρόπος ανάθεσης.
Για τους παραπάνω λόγους και με δεδομένη την πίεση χρόνου που προκύπτει για την έναρξη των εργασιών διαμόρφωσης, αναβάθμισης και βελτίωσης του χώρου στην περιοχή ¨Κορδία¨ του Δήμου Καλαμάτας και καθώς πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις που θέτει το άρθρο 81 του Ν.4635/2019, αποφασίστηκε η ανάθεση του έργου να έχει ως αντικείμενο συγχρόνως τη μελέτη και την κατασκευή
του έργου".
Υφιστάμενη Κατάσταση – Ανάγκη Παρέμβασης
O χώρος των 17 στρεμμάτων βρίσκεται μεταξύ του Πάρκου Κυκλοφοριακής Αγωγής και του Γηπέδου που έχει παραχωρηθεί από τη Γ.Γ.Α. στην ΕΠΣ Μεσσηνίας για γήπεδο. Εκεί είχαν μεταφερθεί και τα μπάζα από τον σεισμό του 1986, ενώ μέχρι σήμερα ο χώρος παραμένει αναξιοποίητος
"Ο χώρος που βρίσκεται στην περιοχή «Κορδία» του Δήμου Καλαμάτας, στη Δυτική Παραλία, αποτελεί σήμερα έναν αδιαμόρφωτο υπαίθριο χώρο, ο οποίος, παρά τη σημαντική του έκταση και τη στρατηγική του θέση εντός του αστικού ιστού, δεν αξιοποιείται λειτουργικά προς όφελος των κατοίκων και των επισκεπτών της πόλης. Η απουσία οργανωμένων υποδομών, φυτεύσεων και
κατάλληλων διαδρομών καθιστά τον χώρο μη προσβάσιμο και μη ελκυστικό, ενώ δεν πληροί τις προϋποθέσεις ασφάλειας και άνεσης για παραμονή, αναψυχή ή ήπια αθλητική δραστηριότητα.
Στην υφιστάμενη κατάσταση παρατηρείται έλλειψη αστικού εξοπλισμού, φωτισμού και οργανωμένου δικτύου κίνησης πεζών και ποδηλάτων, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τη χρήση του χώρου, ιδιαίτερα κατά τις απογευματινές και βραδινές ώρες. Παράλληλα, η απουσία συστηματικών φυτεύσεων και διαμορφωμένων επιφανειών πρασίνου δεν επιτρέπει την περιβαλλοντική του αναβάθμιση ούτε τη συμβολή του στη βελτίωση του μικροκλίματος της περιοχής. Η υφιστάμενη βλάστηση είναι αποσπασματική και μη οργανωμένη, χωρίς ενιαίο σχεδιασμό και χωρίς πρόβλεψη για μικρές απαιτήσεις συντήρησης λόγω και των ιδιαίτερων κλιματικών συνθηκών.
Επιπλέον, ο χώρος δεν διαθέτει υποδομές προσβασιμότητας, με αποτέλεσμα να αποκλείονται άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένοι και εμποδιζόμενα άτομα. Η έλλειψη παιδικών και αθλητικών υποδομών στερεί από την ευρύτερη περιοχή έναν οργανωμένο χώρο κοινωνικής συνάντησης, άσκησης και ψυχαγωγίας, ιδιαίτερα σε μια ζώνη της πόλης με έντονη οικιστική ανάπτυξη και
αυξημένες ανάγκες σε ελεύθερους δημόσιους χώρους.
Η ανάγκη παρέμβασης κρίνεται επιτακτική, τόσο για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων όσο και για την ενίσχυση του αστικού πρασίνου και της βιώσιμης ανάπτυξης της πόλης της Καλαμάτας. Η αξιοποίηση του συγκεκριμένου χώρου ως οργανωμένου πάρκου αστικού πρασίνου και αναψυχής θα συμβάλει ουσιαστικά στη δημιουργία ενός λειτουργικού, ασφαλούς και περιβαλλοντικά φιλικού δημόσιου χώρου, ο οποίος θα καλύπτει σύγχρονες κοινωνικές, περιβαλλοντικές και ψυχαγωγικές ανάγκες. Παράλληλα, θα ενισχύσει τον χαρακτήρα της Δυτικής Παραλίας ως ζώνης αναψυχής και ήπιας κινητικότητας, αναβαθμίζοντας συνολικά την εικόνα και
τη λειτουργία της ευρύτερης περιοχής..."
Συμπέρασμα της μελέτης
"Η υλοποίηση της Πράξης «Αναβάθμιση χώρου αστικού πρασίνου και αναψυχής δημοτικής έκτασης 17 στρ. στην περιοχή “Κορδία”» είναι απολύτως σκόπιμη, αναγκαία και στρατηγικής σημασίας, καθώς απαντά σε υπαρκτές περιβαλλοντικές, κοινωνικές και πολεοδομικές ανάγκες, αξιοποιεί ¨ανενεργή¨ δημοτική περιουσία και παράγει πολλαπλά και διαχρονικά οφέλη για τους κατοίκους και
το αστικό περιβάλλον".
Δείτε εδώ αναλυτικά τη μελέτη: kordias
