Η επιστημονική καταγραφή και τεκμηρίωση των κτηρίων της πόλης που έγινε τον Μάρτιο του 1986 από την αρχιτέκτονα Μαρία Θεοδώρου, ψηφιοποιήθηκε σήμερα από τον Δήμο Καλαμάτας-225 κτήρια έχουν φωτογραφηθεί, καταγραφεί και αξιολογηθεί-Τα 90 δεν υπάρχουν σήμερα
Ένα πολύ σημαντικό γεγονός για τη διάσωση και διαχείριση της ιστορικής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της πόλης μας ολοκληρώθηκε. Πρόκειται για την ψηφιοποίηση του πολύτιμου αρχείου καταγραφής των αξιόλογων κτηρίων της Καλαμάτας, που είχε παραδοθεί στον Δήμο από την αρχιτέκτονα Μαρία Θεοδώρου, η οποία διενήργησε την επιστημονική καταγραφή – τεκμηρίωση των κτηρίων, λίγους μήνες πριν τους καταστροφικούς σεισμούς του Σεπτεμβρίου 1986. Συγκεκριμένα, το έργο αυτό ανατέθηκε από τον τότε Δήμαρχο Καλαμάτας Σταύρο Μπένο στην αρχιτέκτονα Μαρία Θεοδώρου, προκειμένου να καταγραφούν και να διασωθούν τα ιστορικά και διατηρητέα κτήρια της Καλαμάτας στο πλαίσιο της Προστασίας της Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Στόχος ήταν να εκπονηθεί ένα αρχείο ώστε να διατηρηθούν όλα τα ιστορικά κτήρια της πόλης, σύμφωνα με τις προδιαγραφές που όριζε το τότε Υπουργείο Χωροταξίας, Οικισμού και Περιβάλλοντος. Οι εργασίες φωτογράφησης και καταγραφής ξεκίνησαν το καλοκαίρι του 1985 και λόγω της επίπονης και απαιτητικής εργασίας, ανέλαβε ομάδα μηχανικών, μεταξύ των οποίων και ο τότε φοιτητής αρχιτεκτονικής, και σήμερα προϊστάμενος του Τμήματος Τουρισμού του Δήμου Καλαμάτας, Νίκος Γιαννακόπουλος. Τα κτήρια φωτογραφήθηκαν, αξιολογήθηκαν, κατατάχθηκαν στις αντίστοιχες κατηγορίες, και έτσι σχηματίστηκε ένα πολύτιμο αρχειακό υλικό για την πόλη της Καλαμάτας, που εστάλη και στο Υπουργείο. Μάλιστα, η αρχική φωτογράφηση περιελάμβανε πάνω από 300 κτήρια της Καλαμάτας, τελικά όμως συμπεριλήφθηκαν 225, βάσει των προδιαγραφών που όριζε το τότε Υπουργείο Χωροταξίας.
Εκτός από τα χαρακτηριστικά στοιχεία για κάθε κτήριο (θέση, αρχιτεκτονική τυπολογία, ηλικία, χρήσεις κ.λπ.) που απεικονίζονται στην αντίστοιχη καρτέλα κάθε κτηρίου, υπήρχε και πλήρης φωτογραφική τεκμηρίωση.
Με βάση τα στοιχεία αυτά έγιναν οι κηρύξεις πολλών διατηρητέων τόσο από το ΥΠΠΟ όσο και από το τότε ΥΠΕΧΩΔΕ, αμέσως μετά τους σεισμούς (1987-1988) και έτσι διασώθηκε σε μεγάλο βαθμό η φυσιογνωμία της πόλης, στοιχείο πολύ σημαντικό για την σημερινή της εικόνα, αφού τόσο το ιστορικό κέντρο, όσο και στα διάσπαρτα στην πόλη νεοκλασικά, αποτυπώνεται η Καλαμάτα στη φάση της μεγάλης ακμής της, δηλαδή από το τέλος του 19ου έως τις αρχές του 20ου αιώνα.
Πολλά από αυτά τα κτήρια (περίπου 90) δεν υπάρχουν σήμερα, είτε γιατί κατέρρευσαν στο σεισμό, είτε γιατί κατεδαφίστηκαν στη συνέχεια. Τα κτήρια αυτά παρουσιάστηκαν από την Γενική Διευθύντρια του Δήμου Παναγιώτα Κουράκλη, ως μέρος της «Καλαμάτας που χάθηκε», σε ειδική εκδήλωση με θέμα «Αστικό τοπίο και συλλογική μνήμη», που έγινε στο Μέγαρο Χορού Καλαμάτας τον Ιούνιο του 2022.
Όπως επισημαίνεται στη σχετική ενημέρωση του Δήμου Καλαμάτας, ο Δήμος θα φροντίσει για την περαιτέρω αξιοποίηση του ψηφιοποιημένου αρχείου των 225 κτηρίων, με την παραχώρησή του σε ερευνητικούς και ακαδημαϊκούς φορείς για την περαιτέρω μελέτη και εμβάθυνση στο νεοκλασικό πρόσωπο της Καλαμάτας, ως συμβολή στην επιστημονική έρευνα των κοινωνικών, οικονομικών και πολιτισμικών στοιχείων που καθόρισαν μια εποχή.
Η εργασία της ψηφιοποίησης όλου του υλικού (χάρτες, καρτέλες κτηρίων, φιλμς) πραγματοποιήθηκε τις τελευταίες ημέρες στις εγκαταστάσεις της εταιρείας IID με την ευγενική προσφορά του κ. Πατρίκη, υπό την επίβλεψη και επιμέλεια της Γενικής Διευθύντριας του Δήμου Παναγιώτας Κουράκλη, η οποία είχε τη φροντίδα για την ορθή οργάνωση του αρχειακού υλικού.
Επισημαίνεται ότι το επόμενο διάστημα, από το Δήμο Καλαμάτας, θα οργανωθεί μια δημόσια συνολική παρουσίαση του ψηφιοποιημένου αρχείου, ώστε να αποτελέσει έναυσμα αφ’ ενός για την ευαισθητοποίηση της συλλογικής μνήμης και αφ’ ετέρου για την αξιοποίηση του πολύτιμου αρχειακού υλικού.
Διαβάστε και αυτό:
Για πρώτη φορά παρουσιάστηκε “η Καλαμάτα που χάθηκε”, από την Παναγιώτα Κουράκλη
