Με αφορμή τη συμπλήρωση 40 χρόνων από τους σεισμούς της Καλαμάτας το 1986 ο Δήμος Καλαμάτας διοργάνωσε το βράδυ του Σαββάτου, επιστημονική ενημέρωση-εσπερίδα με πανεπιστημιακούς από το ΕΚΠΑ, από το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο, γεωλόγους που βρέθηκαν στην Καλαμάτα, στο Πνευματικό Κέντρο και ανέλυσαν το φαινόμενο του σεισμού, τι συνέβη τότε στον σεισμό της Καλαμάτας αλλά και σε βάθος χιλιάδων ετών στο μεσσηνιακό χώρο, αλλά και το σήμερα, τα ενεργά ρήγματα της Μεσσηνίας, τη μορφολογία και τεκτονική του βυθού του Μεσσηνιακού Κόλπου, τα υποθαλάσσια ρήγματα, καθώς και την προετοιμασία για αντιμετώπιση κινδύνου από τσουνάμι.
Παπανικολάου: "Έχουν συμβεί 4 φαινόμενα κατολισθήσεων στα πρανή του Ταϋγέτου"
Στην τοποθέτησή του ο ομότιμος καθηγητής Δυναμικής και Τεκτονικής Γεωλογίας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Δημήτρης Παπανικολάου, που είχε βρεθεί στην Καλαμάτας στους σεισμούς του 1986 και μάλιστα τους είχε μελετήσει φέρνοντας στο Μεσσηνιακό κόλπο, από τον Σαρωνικό που ήταν, το Ωκεανογραφικό, ώστε να μελετήσει το φυσικό φαινόμενο. Ο καθηγητής δήλωσε ότι η Καλαμάτα είναι μια από τις πιο ενεργές περιοχές στην Ελλάδα αλλά και στον πλανήτη. Ο ίδιος δεν απέκλεισε τον κίνδυνο για τσουνάμι, ιδιαίτερα μετά από ένα μεγάλης έντασης σεισμό. Μάλιστα, έδειξε φωτογραφίες από ρήγματα στον Ταΰγετο, στα πρανή του που κατολισθαίνουν, καθώς και στην Αρχαία Θουρία, στον ναό του Ασκληπιού όπου βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη η αρχαιολογική έρευνα, όπου υπάρχει πάνω στο ναό κατολίσθηση. Ενώ έκανε λόγο για 4 μεγάλα φαινόμενα κατολισθήσεων (που έχουν συμβεί) στα πρανή του Ταΰγετου, σε σχέση με δραστηριοποίηση των αντίστοιχων ρηγμάτων.
"Tsunami Ready"
Για τον λόγο αυτό η ειδικός τεχνικός επιστήμονας του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, η μαθητικός εφαρμογών του ΕΜΠ, και υπεύθυνη ομάδας εργασίας "Τsunami Ready "της IOC-UNESCO, Έλενα Δασκαλάκη, ανέλυσε όλα τα βήματα για την προετοιμασία και την αντιμετώπιση κινδύνου τσουνάμι, εξηγώντας ότι μέχρι τώρα μόνο η Σάμος έχει πιστοποίηση "Τsunami Ready", έχουν γίνει οι κατάλληλες εκπαιδεύσεις στους πολίτες, και στον μηχανισμό πολιτικής προστασίας, και κάτι αντίστοιχο θα μπορούσε να γίνει και στην Καλαμάτα.
"Το ρήγμα του Πηδήματος είναι το πιο επικίνδυνο για την πόλη της Καλαμάτας"
Στην ομιλία του με θέμα "Ενεργά ρήγματα της Μεσσηνίας και σύγχρονη παραμόρφωση στη ΝΔ Πελοπόννησο" ο Δρ. Αθανάσιος Γκανάς, Διευθυντής Ερευνών στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο, του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών έκανε μια ιστορική αναδρομή στους μεγάλους σεισμούς που έχει δώσει η περιοχή ανά τους αιώνες, χαρακτηρίζοντας ως ορόσημο τον σεισμό του 1986 για τον οποίο όταν συνέβη υπήρξε παγκόσμιο ενδιαφέρον. Ο Δρ. Αθανάσιος Γκανάς αναφέρθηκε στα ενεργά ρήγματα της περιοχής μας, χαρακτηρίζοντας ως κομβικές περιοχές την περιοχή στο Διαβολίτσι-Δεσύλλα, στα Αρφαρά-Πήδημα, το Ρήγμα της Κούρτισσας, και το Ρήγμα του Ελαιοχωρίου-Βέργας. Περιοχές που όπως εξήγησε δεν πρόκειται να δώσουν μέγα σεισμούς, αλλά μεμονωμένα μπορούν να ενεργοποιηθούν. Όπως εξήγησε, στην Ανατολική Μεσσηνία υπάρχου 14 ρήγματα που μπορούν να δώσουν πιθανούς σεισμούς έως 6 Ρίχτερ (+-0,3), ενώ υπάρχει και το ακραίο σενάριο των 7 Ρίχτερ, το οποίο όμως χαρακτήρισε ως ακραίο.
Από τα 14 ενεργά ρήγματα τα 6 είναι σε : Διαβολίτσι, Σταματινού, Πήδημα, Ασπρόχωμα, Βέργα και Κούρτισσα( περιοχή ανοιχτά της Μάνης). Μια ζώνη ρηγμάτων συνολικού μήκους 60χλμ, από τις μεγαλύτερες ζώνες στην Ελλάδα, ωστόσο όπως διευκρίνισε δεν μπορεί να γίνει ένας ενιαίος μεγα-σεισμός, δηλαδή να σπάσει σε όλα αυτά τα σημεία, αλλά μόνο μεμονωμένα.
"Το ρήγμα του Πηδήματος να κηρυχθεί ως διεθνές γεωλογικό Μνημείο"
“Το ρήγμα του Πηδήματος, αυτό είναι το πιο επικίνδυνο αυτή τη στιγμή, κατά την άποψή μου, για την πόλη της Καλαμάτας, χωρίς να ξέρουμε πότε θα γίνει πάλι ο επόμενος σεισμός. Έχουν περάσει 2.970 χρόνια και το ρήγμα αυτό δεν έχει δώσει σεισμό, δηλαδή “κοιμάται”. Το ρήγμα αυτό το έδαφος έχει μετατοπιστεί κατά 3,5 μέτρα σε βάθος 15.000 χρόνων. Ακόμη, ιστορικά το ρήγμα αυτό έχει κάνει πέντε σεισμούς και σύμφωνα με τα δεδομένα κανονικά θα έπρεπε να έχει κάνει σεισμό. Μάλιστα έκανε και πρόταση το συγκεκριμένο ρήγμα του Πηδήματος να αναδειχτεί και να κηρυχτεί Διεθνές Γεωλογικό Μνημείο.
Εστίασε ιδιαίτερα και στην περιοχή του Διαβολιτσίου, που τη χαρακτήρισε ως παγκοσμίου ενδιαφέροντος φαινόμενο καθώς στον στον ευρύτερο χώρο διασταυρώνονται ρήγματα διαφορετικών κατευθύνσεων, από νότο προς βορρά και από δύση προς ανατολή. Σε αυτό οφείλονται οι σμηνοσεισμοί της Οιχαλίας, το 2011, φαινόμενο το οποίο είχε διάρκεια άνω των έξι μηνών.
Τα υποθαλάσσια φαράγγια ανοιχτά της Στούπας και της Καρδαμύλης
"Τι κρύβεται κάτω από τον Μεσσηνιακό Κόλπο; Η μορφολογία και η τεκτονική του μεσσηνιακού βυθού" ήταν η εισήγηση της Παρασκευής Νομικού, καθηγήτρια στο Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών, που ήταν καταιγιστική στις πληροφορίες που έδωσε στο κοινό σχετικά με τους θαλάσσιους γεωκινδύνους και τα υποθαλάσσια φαράγγια που όπως εξήγησε είναι ουσιαστικά η υποθαλάσσια συνέχεια των χερσαίων φαραγγιών. Εστίασε κυρίως στην ανατολική Μεσσηνία, στην περιοχή της Μεσσηνιακής Μάνης όπου εκεί όπως δήλωσε έχουν εντοπιστεί υποθαλάσσια φαράγγια ως συνέχεια των φαραγγιών Ριντόμου, Βιρού κλπ. δηλάδη ανοιχτά της Στούπας και της Καρδαμύλης.
"Το πρώτο πράγμα που μας εντυπωσίασε είναι ότι η ανατολική πλευρά του Μεσσηνιακού Κόλπου που στον πυθμένα έχει φαράγγια”. Γιατί μας ενδιαφέρουν τα υποθαλάσσια φαράγγια; Αν τυχόν γίνει κατολίσθηση μέσα σε αυτά τα φαράγγια, τα υποθαλάσσια, το πρώτο πράγμα το οποίο θα συμβεί είναι τσουνάμι, θα υπάρχει παλιρροιακό κύμα. Ένα τσουνάμι το οποίο βρίσκεται πολύ κοντά εδώ στις ακτές του Μεσσηνιακού Κόλπου. Άρα είναι πολύ σημαντικό να έχουμε χαρτογραφημένα φαράγγια και να γνωρίζουμε τη γεωμετρία του Μεσσηνιακού Κόλπου”.
"Το πότε θα γίνει ο επόμενος σεισμός εμείς δεν μπορούμε να σας απαντήσουμε. Αυτό όμως που χρειαζόμαστε και αυτή είναι η βοήθεια που πρέπει να διαθέσει η πολιτεία, είναι να εξερευνήσουμε ιδιαίτερα αυτό το κομμάτι, τον υποθαλάσσιο χώρο, με πολύ καλύτερα μηχανήματα, έτσι ώστε να μπορέσουμε να αποτυπώσουμε με πολύ μεγαλύτερη ευκρίνεια ποια είναι η μορφολογία και ποιοι είναι οι κίνδυνοι οι οποίοι βρίσκονται πάρα πολύ κοντά στην Καλαμάτα", δήλωσε μεταξύ άλλων συμπληρώνοντας ότι
"ζείτε σε μια περιοχή που είναι γεωδυναμικά πάρα πολύ ενεργή...Υπάρχει μια αστάθεια πρανών, δηλαδή μικροκατολισθήσεις. Τι σημαίνει αυτό; Αν έχουμε κάποιο άλλο σεισμικό γεγονός μπορεί πολύ εύκολα να δημιουργηθεί ένα παλιρροιακό κύμα”.
